De kracht van woorden

Graag deel ik een kleine ervaring met de kracht van woorden die een grote impact op mijn leven had. Ik verbaas me er nog steeds over hoe zo weinig woorden zoveel in werking konden zetten.

Inmiddels weet ik dat woorden de kracht hebben om levens te veranderen. Ze kunnen leven brengen en ook alle leven uit een conversatie of verbinding zuigen. Een woord kan harten openen of juist verwarren. Een emotionele uitspraak kan verdriet losmaken of ontroering. Een opmerking kan aanleiding geven tot haat of soms schrik of schaamte triggeren.  Op mijn 26ste had ik dáár juist een confronterende ervaring mee die me erg bewust heeft gemaakt.

Gewoon

Ik ben opgegroeid in een omgeving waar woorden als ‘moffen’ en ‘zwartjes’ in het dagelijks taalgebruik voorkwamen. En dat hebben we toen als heel gewoon ervaren. Terwijl het nu alleen al ongemakkelijk voelt om deze woorden op te schrijven. Met familie over de grens en de Duitse TV zender in het weekend leerden we ook om altijd gastvrij en behulpzaam naar andere mensen te zijn. En tegelijkertijd werden we -en de generatie voor ons natuurlijk ook- grootgebracht met woorden die ooit uit pijn of angst zijn ontstaan en uit gewoonte zijn gebleven.

Nadat ik gestopt was met mijn eerste bedrijf heb ik op mijn 26ste een tijd vrijwilligerswerk gedaan bij een stichting. Deze stichting verkocht 2dehands kleding en spullen en doneerde de opbrengst aan binnenlandse en buitenlandse projecten die niet door de overheid werden ondersteunt en op een bepaalde manier vernieuwend waren en mens en milieu ondersteunden.

Op een dag vertelde een toenmalige medevrijwilliger mij een verhaal waarin zij heel boos was om iets wat haar was overkomen. Terwijl we doorgingen met het sorteren van spullen reageerde ik met: “ow ja joh, dat was echt een jodenstreek zeg!”
‘Jodenstreek’ was voor mij een leeg woord dat zoveel betekende als: ‘een rotstreek als iemand je dat opzettelijk aandoet’. Zij zei daarop direct: ” dat kun je echt niet meer zo zeggen Helmie!”

Meer dan oeps

Ik voelde terstond het schaamrood exploderen en naar mijn gezicht opstomen, want dat was waar!! Ik herkende het en wist het direct!! Ik was absoluut wijzer dan dat, maar de onbewuste gewoonte zat er zo diep in.

Sinds die tijd ben ik veel meer gaan letten op onbewust taalgebruik en wat het kan betekenen. Voor een deel herken ik dat natuurlijk als een strategie om mijn eigen veiligheid te bewaken; ik wilde heel graag voorkomen om nog eens zo te ‘blunderen’. Maar dat niet alleen, ik werd zorgvuldiger in wat ik zei omdat het me toen zo duidelijk werd dat ik (en jij ook) andere woorden kunnen kiezen als we ons bewust zijn. Dat gaf hoop voor een toekomst met minder verwarring, minder conflicten, minder haat en wraak. Voor een leven met meer gelijkwaardigheid, veiligheid en respect voor elkaars diversiteit.

Tja, dat het onderdeel in mijn beroep zou gaan worden had ik toen echt nog niet bedacht. Ik was toen net bloemist-af en richting theatermaker aan het groeien. En steeds bewuster bezig met waarom mensen doen wat ze doen, en de impact die dat heeft op anderen en de wereld.

Blij met wake-up-call’s

Eigenlijk ben ik blij met iedere wake-up call omdat het me helpt groeien en oeps-momenten gebeuren me nog steeds. Gisteravond nog; een deelnemer aan de oefenavond van Geweldloze Communicatie vertelde me dat ze zich ongemakkelijk voelde over hoe ik haar had onderbroken in haar verhaal en dat ze graag had gewild dat ik dat meer vanuit mijn behoefte had aangegeven. Oeps. En ik voelde me oprecht blij en dankbaar met haar openheid daarover. Het klaarde direct de lucht en bracht wat onder tafel lag naar boven. Dat het ter sprake kon komen hielp om de verbinding open en veilig te houden.

‘Blunderen’ mag dus van mezelf, ook al komt er soms wat schaamte, spijt of ander ongemakkelijk gevoel bij op. Ook al wou ik misschien dat ik het anders had gezegd/gedaan. Toch is iedere keer weer een nieuwe kans om bewust oude gewoontes losser te weken. Die oude gewoontes zijn niets anders dan strategieen die eens waarde hadden en wellicht ook de veiligheid bracht die we wensten. Of manieren ons hielpen bij ‘de groep’ te horen of dat wat ons overkwam te kunnen accepteren.

Woorden hebben kracht

Waarom dat is? Omdat we raakbaar zijn, en dat maakt ons menselijk.

En omdat we verlangens hebben, krachten die ons ten diepste drijven en voortbewegen in het leven. Verlangens die we graag willen vervullen en soms als pijnlijk onvervuld ervaren. Wanneer de woorden helpen om een verlangen te vervullen ( bv het verlangen naar gehoord worden, erkenning krijgen of erbij horen) dan ontstaan daar spontaan heerlijke gevoelens bij en vind er een openende energiestroom plaats tussen jou en mij. Als woorden het tegendeel bewerkstelligen en ons pijnlijk raken dan betekent dit dat er oude of eerdere pijn is aangeraakt en onze overlevingsreflex triggert van Flight, Fright of Fight. En ook dat is menselijk. Ons overlevingssysteem waarschuwt voor gevaar en vind het ‘foute boel’. En daardoor komen er gedachten bij die ook over ‘fout’ en ‘schuld’ spreken wat de boel versterkt.

Luister naar Marshall Rosenberg’s song Words are windows or they’re walls.

Saudade

Op het moment dat we dat kunnen opmerken krijgen we keuze. Keuze welke woorden we uitspreken, welke acties we doen. Stilstaan en bewustworden geeft keuze.

Bekijk dit filmpje vanuit de School of Life ook eens als je zin hebt. Over hoe taal gevoelens verdiept en verheldert. Want de juiste woorden kiezen kunnen je helpen om jezelf meer te begrijpen en te verbinden met de ander. Ze helpen om meer en meer je diepste intentie en potentie te kunnen leven.

Met woorden kun je leven, levendigheid en echtheid stimuleren, zowel in jezelf als de ander.

 

Waarom woorden zoveel kracht hebben